Zaburzenia snu należą do coraz bardziej powszechnych schorzeń – cierpi na nie prawie 1/3 populacji. Najczęstszą przypadłością jest bezsenność, ale to nie jedyne zaburzenie snu, z jakim walczymy. Skąd się biorą problemy ze snem, mimo że tak bardzo kochamy spać? Odpowiedzi znajdziecie poniżej.

Organiczne i nieorganiczne zaburzenia snu

Według klasyfikacji opracowanej przez WHO, istnieją dwa rodzaje zaburzeń snu:

  • organiczne, będące jednym z objawów innego schorzenia;
  • nieorganiczne, postrzegane jako odrębne schorzenie, najczęściej wywołane czynnikami emocjonalnymi.

Do tego pierwszego rodzaju zaburzeń mogą więc należeć narkolepsja czy katalepsja, do drugiego – koszmary, lęki nocne, somnambulizm.

Somnologia, czyli nauka o fizjologi snu

Obecnie coraz bardziej powszechna jest klasyfikacja stosowana przez Międzynarodową Klasyfikację Zaburzeń Snu, dzieląca zaburzenia na pierwotne i wtórne. Wtórne zaburzenia snu wywołane są poprzez inne choroby psychiczne i somatyczny albo przez stosowane leki czy używki. Pierwotne dzielą się z kolei na:

  • dyssomnie, związane z nieprawidłową ilością i jakością snu; należą do nich takie przypadłości jak: bezsenność, hipersomnia, narkolepsja, zaburzenia rytmu snu i czuwania;
  • parasomnie, wywołujące niepożądane zachowania; zalicza się do nich lunatyzm, upojenie przysenne, lęki nocne oraz koszmary senne.

zaburzenia snu rodzaje

Zaburzenia snu, czyli co?

Powyższe klasyfikacje pozwalają lepiej rozeznać się w rodzaju zaburzeń i ich źródłach. Czym jednak są poszczególne przypadłości? Przedstawiamy małą ściągę z pojęć:

Bezsenność

Oznacza problemy z zaśnięciem lub utrzymaniem snu. Z bezsennością mamy do czynienia kiedy taki stan utrzymuje się częściej niż przez 3 noce w tygodniu. Bezsenność trwająca ponad miesiąc oznacza już stan przewlekły. Badania pokazują, że przyczyną tego zaburzenia są często choroby psychiczne, depresja i stany lękowe.

Hipersomnia

Okazuje się, że sen może trwać zbyt długo. To właśnie objaw hipersomnii, która jest niezwykle uciążliwa dla chorego. Mimo przespanej nocy czuje on senność w ciągu dnia, a jeśli snu nie przerwie poranny budzik, może on trwać nawet kilkanaście godzin. Hipersomnia, podobnie jak bezsenność, kojarzona jest najczęściej z depresją. Może być także następstwem przyjmowania zbyt dużych dawek leków psychotropowych oraz alkoholu.

Narkolepsja

Ta choroba, chętnie obrazowana w filmach i serialach, wiąże się ze znacznie szerszym wachlarzem uciążliwych objawów niż widzimy to na szklanych ekranach. Osoby cierpiące na narkolepsję rzeczywiście potrafią zasnąć w dowolnej sytuacji. Towarzyszy temu katapleksja, czyli nagły spadek napięcia mięśniowego powodujący całkowitą utratę władzy nad ciałem, a także paraliż przysenny. Ten drugi objaw znamy wszyscy – to uczucie całkowitego paraliżu ciała z zachowaniem świadomości, które towarzyszy nam podczas zasypiania oraz budzenia się. Co ciekawe, sny podczas ataku narkolepsji są niezwykle realistyczne, co wiąże się z doświadczaniem przez chorego omamów sennych.

Zaburzenia rytmu snu i czuwania

Ten rodzaj schorzeń jest ściśle związany z funkcjonowaniem wewnętrznego zegara biologicznego, a dokładniej – z zaburzeniami jego prawidłowego działania. Cierpiący na ten typ zaburzeń odczuwa dysonans między własnym rytmem snu a wymogami otoczenia. Problem ten dotyczy szczególnie nocnych marków, których naturalny zegar biologiczny funkcjonuje w innych godzinach niż te powszechnie przyjęte w szkole czy w pracy.

Zaburzenia rytmu snu i czuwania mogą wywoływać także inne czynniki, m.in.: zmianowy system pracy, który jest niezwykle nienaturalny dla rytmu snu człowieka, a także zmiana stref czasowych.

Lunatyzm

To poruszanie się w trakcie snu bez udziału świadomości. Lunatycy wstają z łóżka, siadają na nim, niekiedy chodzą pozostając w stanie głębokiego snu.

Upojenie przysenne

Tak nazywają się wszelkie reakcje towarzyszące wybudzaniu się przy jednoczesnym uczuciu dezorientacji. Brak kontaktu z otoczeniem powoduje chaotyczne ruchy, niekiedy bełkotanie. Trwa chwilę po przebudzeniu.

Lęki nocne

Zaburzenie, jakim są nocne lęki, powoduje, że sen jest przerywany uczuciem silnego strachu. Cierpiący na tę przypadłość często budzi się z krzykiem lub płaczem, w niektórych przypadkach towarzyszą temu również reakcje agresywne.

Koszmary senne

W tym przypadku sen przerywają budzące silny lęk sny, które są niezwykle realistyczne i zapadające w pamięć. Ich przyczyną zazwyczaj są traumatyczne doświadczenia lub zespół stresu pourazowego.

zaburzenia snu

Przyczyny zaburzeń snu

Schorzenia związane z nieprawidłowym snem najczęściej mają więc podłoże psychiczne lub somatyczne. Wiele z nich związanych jest z depresją, ale również zaburzeniami metabolicznymi czy hormonalnymi. Na zaburzenia snu narażone są także osoby uzależnione od leków i używek. To dlatego warto wszelkie nieprawidłowości senne konsultować z lekarzem. Wczesne wykrycie może nie tylko pomóc je wyleczyć zanim staną się przewlekłą dolegliwością, ale również – może wskazać inne zaburzenia psychiczne lub fizyczne.

Trzeba też pamiętać, że wiele schorzeń związanych ze snem wynika także z czynników psychofizjologicznych. Długotrwały stres, trudna sytuacja życiowa mogą bezpośrednio przełożyć się na bezsenność czy hipersomnię, znacząco obniżając samopoczucie i jakość życia.

Do przyczyn zaburzeń snu zalicza się także nieprzestrzeganie zasad higieny snu, czyli m.in.:

  • jedzenie ciężkich posiłków wieczorem,
  • brak stałych godzin zasypiania i budzenia się,
  • korzystanie z urządzeń elektronicznych przed snem,
  • czytanie książek lub oglądanie telewizji bezpośrednio przed zaśnięciem.

Leczenie zaburzeń sennych

W zależności od przypadłości leczenie zaburzeń sennych może przebiegać całkowicie inaczej. Najtrudniejsza w przypadku tych schorzeń jest diagnoza, rozumiana nie tylko jako prawidłowe nazwanie przypadłości, ale obejmująca również jej źródła. Cierpiący na zaburzenia senne najczęściej poddawane są:

  • farmakoterapii, która sprawdza się w przypadku bezsenności, lunatykowania, zaburzeń fazy REM i często jest uzupełniana inną metodą terapii;
  • terapii poznawczo-behawioralnej, która ma zastosowanie szczególnie u osób cierpiących na bezsenność i narkolepsję, a także w przypadku wszystkich zaburzeń wywołanych zaburzeniami psychicznymi i emocjonalnymi;
  • ćwiczeniu dobrej higieny snu, co jest zalecane wszystkim niezależnie od rodzaju schodzenia; rutynowe czynności mogą znacząco poprawić jakość odpoczynku i obniżyć uczucie senności w ciągu dnia;
  • relaksacji i medytacji, które pozwalają usunąć napięcia z mięśni, obniżyć poziom stresu i odprężyć się.

 

Jeśli cierpisz na zaburzenia snu lub czujesz, że jakość odpoczynku się obniża, skontaktuj się z lekarzem rodzinnym, który przeprowadzi wywiad i zaplanuje leczenie. Pamiętaj, by przestrzegać odpowiedniej higieny snu, ćwiczyć i obniżać poziom stresu.

Ważnym czynnikiem, mającym ogromne znaczenie dla jakości snu, jest także materac i poduszka, które powinny zapewniać optymalną miękkość, działając relaksująco i ograniczając wybudzanie w nocy wywołane niewygodną pozycją czy naciskiem materaca na niektóre partie mięśni. Poznaj produktyMUMUNO i dowiedz się, jak dzięki nim możesz poprawić jakość swojego snu już od pierwszej nocy.

Łącznie
4
Polubień

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*
*