Przeciętny człowiek poświęca 25 lat swojego życia na sen. Jest to jedna z najbardziej podstawowych potrzeb fizjologicznych, niezbędnych do życia. Dlaczego sen jest tak ważny i co się dzieje z naszym organizmem, gdy idziemy spać? Przyjrzeliśmy się temu bardzo dokładnie.

Sen w pięciu fazach

Badania snu pokazały, że nocny odpoczynek jest o wiele bardziej skomplikowany, niż mogłoby się wydawać. Sen dzieli się na pięć różnych faz, a w ciągu nocy fazy te mogą się powtarzać w kilku cyklach. Najnowsza klasyfikacja wyróżnia pięć faz jednego cyklu snu:

  • NREM – stanowi aż 75% nocnego wypoczynku, to moment zapadania w sen, który składa się z kolejnych trzech etapów. Fazę tę charakteryzują obrazy, dźwięki pojawiające się w głowie, nielogiczne skojarzenia, czyli tzw. hipnanogi.
  • N1 – stan między byciem świadomym a snem, tzw. lekki sen;
  • N2 – moment odcięcia się od otoczenia, oddech i bicie serca stają się regularne i rytmiczne, spada temperatura ciała;
  • N3 – głęboki sen, w którym relaksują się mięśnie, spada ciśnienie krwi, a oddech staje się wolniejszy;
  • REM – 23% wypoczynku, faza ta następuje po 90 minutach od momentu zasypiania i odnawia się po kolejnych 90 minutach. Charakteryzuje ją szybki ruch gałek ocznych. To w tym momencie pojawiają się sny, ponieważ mózg jest najbardziej aktywny.

Jakość snu można wyliczyć

Każda faza snu trwa od 90 do 110 minut. Aby wstawać rano w pełni wypoczętym, należy przespać wielokrotność pełnego cyklu, bez przerw i wybudzania się. Śpiąc przez trzy godziny, „zaliczamy” podwójny cykl, śpiąc sześć godzin – 4 cykle, etc. Upewnij się, że Twój budzik nie przerwie cyklu, a obudzisz się w dużo lepszej kondycji i z pełnią energii. Na przykład, chcąc wstać wypoczętym o godzinie 7:00, powinniśmy zasypiać o 23:30.

co się dzieje w organizmie kiedy śpimy

 

Chwilowy paraliż i porażenie przysenne

Podczas fazy REM mięśnie odłączają się od mózgu, co powoduje paraliż ciała, czyli tzw. atonię mięśni. Dzięki temu nie wykonujemy niepotrzebnych ruchów w trakcie snów, które niekiedy bywają bardzo realistyczne. 7,6% populacji doświadcza przy tym przypadłości, która nazywa się porażeniem przysennym i polega na tym, że uczucie paraliżu nie ustępuje natychmiast po przebudzeniu się w trakcie fazy REM. Budzi się więc umysł, podczas gdy ciało pozostaje pogrążone we śnie. Porażenie przysenne może być wywołane niezdrowym trybem życia, a także zaburzeniami psychicznymi, jak stany lękowe czy depresja.

Mioklonie zasypiania

Z drugiej strony pewnie dobrze znasz to uczucie, kiedy śnisz o spadaniu lub traceniu równowagi i nagle raptownie podskakujesz na łóżku. Niektórym zdarza się w takim momencie krzyczeć. Zjawisko to, nazywane przez lekarzy „mioklonie zasypiania”, występuje u 70% osób. Jest charakterystyczne dla fazy początkowej snu, kiedy dopiero pogrążamy się we śnie i jest całkowicie normalne.

Sen pobudza hormony wzrostu

W fazie N3 snu w organizmie uwalniane są hormony wzrostu. Odpowiadają one nie tylko za prawidłowe rośnięcie, ale także za odpowiedni rozwój całego ciała, w tym mięśni. Właściwa ilość snu jest zatem niezbędna u niemowlaków, dzieci i nastolatków, ale także u dorosłych osób, które dużo czasu spędzają w pozycji siedzącej. Dzięki hormonom wzrostu dyski chrzęstne, znajdujące się między kręgami, nawadniają się powodując wydłużenie kręgosłupa. W ciągu dnia, podczas siedzenia, chodzenia i wykonywania innych czynności płyn „ucieka” i obniża dyski. Sen przynosi więc plecom i kręgosłupowi wyraźną ulgę. By pomóc im się zregenerować, warto wybrać materac z pianką memory, która dostosowuje się do kształtu ciała i odciąża stawy, minimalizując nacisk na plecy.

sen co się dzieje w organizmie

 

Przespana noc poprawia urodę

Hormony wzrostu wydzielane w trakcie snu mają jeszcze jedną zaletę – wpływają na wygląd skóry, odmładniając ją i nadając jej pięknego kolorytu. Hormon wzrostu uwalnia bowiem tłuszcz nagromadzony w komórkach tłuszczowych, by dostarczyć organizmowi energii. Stymuluje też wytwarzanie kolagenu. Jeżeli chcesz mieć młodo wyglądającą cerę i mniej zmarszczek, zadbaj o dobrze przespaną noc.

Sen poprawia kreatywność

Są osoby, które nie pamiętają swoich snów, inne pamiętają tylko jeden. Według naukowców, każdy z nas ma sny, a do tego w ciągu jednej nocy możemy doświadczyć nawet 20 marzeń sennych. Kiedy śnimy, nasz mózg wyłącza autocenzurę sprawiając, że obrazy, które widzimy są niespójne i nielogiczne. Uruchamia się wówczas wyobraźnia, kreatywność i zdolność do metaforycznego myślenia. To dlatego sny należy interpretować subiektywnie, w odniesieniu do własnych doświadczeń i odczuć, bez przyjmowania sztywnych założeń dostępnych w sennikach.

organizm sen

 

Pobudzenie seksualne

W trakcie fazy REM, zarówno kobiety jak i mężczyźni, doświadczają uczucia seksualnego podniecenia. Przyczyną jest wysoka aktywność mózgu i pozostałych części ciała. Pobudzenie seksualne nie ma w tym przypadku nic wspólnego z tym, co nam się śni.

Sen reguluje apetyt

Dobre wysypianie się pozwala na regulację poziomu greliny i leptyny – hormonów, które mają wpływ na uczucie głodu. Niedostateczna ilość snu powoduje z kolei wzrost potrzeby jedzenia, czego konsekwencją może być przyrost masy ciała.

Brak snu może być katastrofalny w skutkach

Sen jest nam potrzebny do życia tak samo jak tlen. Już kilka nieprzespanych nocy powoduje znaczące obniżenie psychicznej i fizycznej kondycji organizmu, spadek koncentracji, pogorszenie pamięci. Brak snu może natomiast doprowadzić do śmierci – według badaczy nawet szybciej niż brak jedzenia. Dlatego jeśli czujesz spadek formy, gorsze samopoczucie, niższą odporność, upewnij się, że się wysypiasz. Zmiany nocnych przyzwyczajeń mogą zmienić jakość twojego życia już od pierwszej nocy.

Łącznie
5
Polubień

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*
*